Mpango wa Mafunzo wa ‘Kufunga kwa Kuzingatia’ umeundwa kukuza uelewa wetu wa kusudi kuu la Ramadhani ambayo ni kufikia Taqwa (kumcha Mwenyezi Mungu kwa uangalifu wa ndani). Ramadhani si kujizuia tu na chakula na vinywaji, bali ni safari ya mabadiliko ya ndani inayotupeleka kwenye uchamngu wa kweli kwa Mwenyezi Mungu (Taqwa). Mpango huu wa Mafunzo unalenga kukusaidia kujenga moyo wenye uangalifu, unaotambua, na uliounganishwa na kusudi la kina la kufunga. Tunachunguza maana halisi ya Taqwa na jinsi inavyoathiri kila nyanja ya maisha yetu, kuanzia nia na matendo yetu, hadi mahusiano yetu na ukuaji wa nafsi. Kupitia tafakari shirikishi, mazoezi ya vitendo, na maarifa ya kina kutoka katika Qur’ani na Sunnah, tunatumaini Mpango huu wa Mafunzo utakusaidia kuimarisha Taqwa yako na kuishi kwa umakini zaidi.<h2 dir="ltr">Mada Zitakazojadiliwa:</h2><ul dir="ltr"><li>Kujenga Moyo Wenye Kuzingatia</li><li>Mawasiliano Yenye Umakini</li><li>Taqwa na Uwazi wa Maadili</li><li>Kufurahia kwa Umakini</li><li>Urafiki Wa Kweli</li><li>Na Mengineyo!</li></ul>Jiunge nasi katika safari hii, na jitahidi kuifanya Ramadhani hii iwe yenye umakini zaidi, yenye mabadiliko ya kweli, na yenye thawabu kubwa za kiroho kuliko zote ulizowahi kupitia!Tunapenda kusikia maoni yako: <a href="mailto:learningplans@quran.com">learningplans@quran.com</a>

<h2 dir="ltr">Kwa Nini Ufunge kwa Kuzingatia?</h2>Kuwa mwangalifu ni changamoto inayowakumba watu wengi, hasa katika pilikapilika za maisha ya kisasa. Kudumisha umakini na kuzingatia kwa dhati yale ambayo Mwenyezi Mungu anataraji kutoka kwetu mara nyingi huwa ni mapambano, hususan pale ambapo shinikizo na mahitaji ya maisha yanapotuzidi nguvu."Ramadhani huja kama mwezi wa kutuamsha kiroho, unaotusaidia kuimarisha roho zetu na kumkaribia tena Mwenyezi Mungu kwa kiwango cha juu."Kuwa mwangalifu hakuhusishi mawazo pekee, bali pia ukamilifu wetu, dhamiri, matendo na hisia. Hivyo basi, Kufunga kwa Kuzingatia kunahusiana na hali ya Taqwa — yaani kuwa na matumaini na hofu ya Muumba wetu mbele ya matendo, mawazo na maamuzi yetu. Ramadhani iko hapa kutusaidia kufikia hali hii. Mtu anapomjali Mwenyezi Mungu (SWT), uhai wake wote huzunguka kumpendeza Yeye na akawa anaogopa kuchukizwa kwake. Akifika kiwango hiki cha kuzingatia, uchamungu na uadilifu wake hautaonekana tu katika nafsi yake binafsi, bali pia utahisiwa na wale walio karibu naye.Mwenyezi Mungu anatukumbusha kwamba wale wanaomkumbuka, kwao kuna habari njema katika maisha haya na maisha yajayo, na hawana cha kuogopa.<blockquote dir="ltr">“Jueni kuwa vipenzi vya Mwenyezi Mungu hawatakuwa na khofu wala hawatahuzunika.Hao ni ambao wameamini na wakawa wanamcha Mungu. Wao wana bishara njema katika maisha ya dunia na katika Akhera. Hapana mabadiliko katika maneno ya Mwenyezi Mungu. Huko ndiko kufuzu kukubwa.” (Qur'ani <a href="https://quran.com/10/62-64">10:62-64</a>)</blockquote>Mwanachuoni mmoja aliwahi kusema: "Muumini mwadilifu na mcha Mungu (yaani yule mwenye Taqwa) hubarikiwa popote alipo, ni chanzo cha baraka kwa familia yake, na chanzo cha baraka kwa masahaba wake. Hakuna kinachosikika kutoka kwake isipokuwa usemi wa kweli, na hakuna kinachopokelewa kutoka kwake isipokuwa wema. Yeye si mchafu, si mkorofi, si muovu, wala si mwenye tabia mbaya. Bali, ni mkarimu katika tabia.Ingawa kunaweza kuwa na mawazo na aina nyingi tofauti zinazozunguka neno 'uzingatiaji', katika Mpango huu wa Kujifunza, neno "uzingatiaji" linapaswa kueleweka kama kisawe cha Taqwa, ambacho ndicho lengo kuu la Ramadhani. <h2 dir="ltr">Kuhusu Mpango huu wa Kujifunza</h2>Madhumuni ya Mpango huu wa Kujifunza ni kuonyesha jukumu muhimu na jumuishi ambalo Taqwa inachukua katika mambo yetu yote ya kibinadamu. Kuanzia kwa matendo yetu faraghani hadi hadharani, Taqwa inahakikisha kwamba tunatenda kwa uadilifu mkubwa mbele ya Muumba wetu.Kila somo linachunguza mwelekeo tofauti wa Taqwa. Ili kupata faida kubwa kutoka kwa kila somo, tunashauriwa tusome aya husika kwa makini, kujaribu kuzihifadhi ikiwezekana, na kutafakari maana na matumizi yake. Jitahidi kuifanya kila aya kuwa mwongozo wa maisha na ukumbusho wa jinsi Qur'ani inavyotuhimiza kuwa waangalifu. Pia unahimizwa kuandika tafakari zako mwenyewe kuhusu aya hizi, na unaweza kuzipachika kwenye <a href="https://quranreflect.com/">QuranReflect</a>.&nbsp;

Utangulizi

Hakika si kutia chumvi kusema kwamba Waislamu wengi hufunga mwezi wa Ramadhani wakiwa wametengana na kusudi lake kuu, kana kwamba ni abiria wa basi wanaosafirishwa kuelekea mahali wasipopajua.Ili kunufaika kweli na Ramadhani, ni lazima tuungane na kusudi lake kuu — kufikia Taqwa. Hii inamaanisha kujikumbusha mara kwa mara jukumu tulilopewa na Mwenyezi Mungu katika kila hatua na kila muda wa mwezi huu mtakatifu. Kwa kufanya hivyo, hakuna siku wala saa inayopita bila lengo hili kuu.Ukifuata mtazamo huu, basi inshaAllah, ukihitimisha Ramadhani utakuwa umehitimu, umebadilishwa vyema, na uko tayari kuishi maisha ya uchamungu na ibada kwa Mwenyezi Mungu.Kusudi la kufunga limetajwa bila shaka katika aya ifuatayo:<blockquote dir="ltr">"Enyi mlio amini! Mmeandikiwa Saumu, kama waliyo andikiwa walio kuwa kabla yenu ili mpate kuchamngu.” (Qur'ani <a href="https://quran.com/2:183">2:183</a>)</blockquote>Aya hii inatuhakikishia kwamba wajibu wa kufunga haukuamrishwa bila kufafanuliwa kusudi lake. Ni kitendo cha rehema kutoka kwa Mwenyezi Mungu kwamba hakutuachia sisi wanadamu kutafuta njia zetu wenyewe za kuzifunza akili na miili yetu ili kumkumbuka zaidi. Badala yake, Anatuongoza moja kwa moja katika njia sahihi za kufikia lengo la ufahamu mkubwa wa uwepo Wake.Sababu ya Ramadhani na njia za kufikia Taqwa zimewekwa bayana katika aya hii moja, kama ishara ya rehema na mwongozo wa Mwenyezi Mungu Mtukufu.“Kwa kuwa lengo la Ramadhani ni kufikia Taqwa, ni lazima tuiweke hili mbele ya akili zetu wakati wote wa Ramadhani.”<h2 dir="ltr">Kwa nini basi tunafunga?</h2>Mtume wa Mwenyezi Mungu (amani na baraka za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake) alishauri:‘Enyi vijana, yeyote kati yenu anayeweza kumudu kuoa, basi na afanye hivyo, kwani ni bora zaidi katika kudhibiti macho na kulinda heshima ya maadili. Na yeyote asiyeweza kufanya hivyo, basi na afunge, kwani hiyo itakuwa ngao kwake.’” (Bukhari, 5066; Muslim, 1400)Kufunga ni kujizoeza kujizuia. Tunapojizuia wakati wa Saumu, tunajilazimisha na kujipanga kutenda kwa bidii na kwa ufahamu wa Mwenyezi Mungu (Taqwa). Hapo tunaimarisha silaha zetu dhidi ya nafsi zetu zinazotaka kutupotosha, na dhidi ya shetani mlaghai. Hatimaye, kwa udhibiti bora, tunajikinga na adhabu ya Akhera. Kumjua Muumba wetu kila wakati hutusaidia kurekebisha tabia zetu ili ziendane na maadili na kanuni za dini yetu.Zaidi ya hayo, Ramadhani inapozingatiwa vizuri hutukuza ndani yetu heshima kubwa kwa Mwenyezi Mungu na mwongozo wake. Hii inatufanya tuwe wasikivu na wenye ufahamu zaidi wa mwongozo Wake. Mwenyezi Mungu anatuambia kwamba wale wanaoongozwa kweli na Qur'ani ni wale wenye Taqwa.<blockquote dir="ltr">“Hiki ni Kitabu kisichokuwa na shaka ndani yake; ni uwongofu kwa wachamungu,” (Qur'ani <a href="https://quran.com/2:2">2:2</a>)</blockquote>Kumcha Mwenyezi Mungu ni sharti la msingi la kunufaika na mwongozo Wake. Kiwango cha mwongozo kinaendana na kiwango cha Taqwa aliyonayo mtu. Ndiyo maana Ramadhani imeamriwa, ili, kupitia kuimarishwa kwa Taqwa zetu, tuweze kufunguliwa zaidi milango ya mwongozo wa Qur'ani. Mwenyezi Mungu anasema:<blockquote dir="ltr">"Mwezi wa Ramadhani ambao imeteremshwa humo Qur'ani kuwa ni uwongofu kwa watu, na hoja zilizo wazi za uwongofu na upambanuzi." (Qur'ani<a href="https://quran.com/2:185"> 2:185</a>)</blockquote><h2 dir="ltr">Kwa nini Taqwa ni msingi wa maisha yetu?</h2>"Taqwa ni safari ya maisha yote. Tunapaswa kuishikilia, kama vile mtu aliyenusurika anavyoshikilia mwamba kwenye ukingo wake kwa nguvu zake zote. Uislamu unatufundisha kuishi kwa unyenyekevu na utiifu, na kufa tukiwa katika hali ya imani."Swali linabaki: mtu anawezaje kuhakikisha kwamba anaishi maisha ya utiifu na kufa akiwa na imani? Jibu limewekwa wazi katika Qur'ani:<blockquote dir="ltr">"Enyi mlio amini! Mcheni Mwenyezi Mungu kama ipasavyo kumcha; wala msife ila nanyi ni Waislamu." (Qur'ani <a href="https://quran.com/3:102">3:102</a>)</blockquote>Katika kuielezea Aya hiyo, Imepokewa kwamba Ibn Abbas alisema:<h2 dir="ltr">قال ابن عباس الآية هو أن يطاع فلا يعصى؛ ويشكر فلا يكفر ويذكر فلا ينسى</h2>"[Kumkumbuka Mungu kunamaanisha] kwamba Anatiiwa na haasiwi; kumshukuru na kutokufuru, na kukumbukwa na kutosahauliwa." (Ibn Kathir, aya ya 3:102)Aya hii pia inasisitiza kwamba Taqwa ni ngao ya ulinzi inayohifadhi imani yetu, ikihakikisha tunabaki imara katika kujisalimisha kwa Muumba wetu hadi dakika zetu za mwisho.Kwa kuwa tumeamrishwa kuishi maisha ya Taqwa, tunatambua kwamba mara nyingine mioyo yetu hudhoofika, na kuna vipindi ambapo tunapunguza umakini na kuangukia katika hali za kutotii na kutokuwa na shukrani.Ndiyo maana Ramadhani imetolewa kwetu kama baraka: ni kipindi cha kutufundisha upya nidhamu ya Taqwa, na kuhifadhi sharti hili muhimu kwa ajili ya mafanikio ya Akhera — kwani ni wale tu wenye Taqwa ndio watakaofanikiwa.Taqwa ndiyo sera ya kweli ya ulinzi wa kimungu itakayotuokoa katika maisha ya baadaye. Mwenyezi Mungu ametufundisha kwamba kufunga ni njia ya kuimarisha ulinzi huu.<blockquote dir="ltr">'Enyi mlio amini! Mmeandikiwa Saumu, kama waliyo andikiwa walio kuwa kabla yenu ili mpate kuchamngu.” (Qur'ani <a href="https://quran.com/2:183">2:183</a>)</blockquote>Na katika aya nyingine, anatufahamisha kwamba Taqwa ndiyo msingi wa mafanikio<blockquote dir="ltr">“...na mcheni Mwenyezi Mungu, ili mpate kufanikiwa.” (Qur'ani <a href="https://quran.com/3:200">3:200</a>)</blockquote>Fomula ni kama ifuatavyo:<h2 dir="ltr">الصوم --&gt; التقوى --&gt; الفلاح</h2>Kufunga --&gt; Taqwa --&gt; Mafanikio.Tukizingatia fomula hii, tunapofunga tunajenga uhusiano wa karibu zaidi na ibada zetu, tukitambua kwamba Mwenyezi Mungu anatamani mafanikio yetu na ametupa njia ya kumkaribia kupitia zawadi takatifu ya Saumu.Ni kweli kwamba, tunakuwa ni wenye kutamani angalau kikombe cha kahawa asubuhi au kupata usingizi wa usiku mzima. Lakini kuyatoa haya katika Ramadhani ni kujifunza tena kujizuia. Kupata Taqwa kunamaanisha kujifunza na kutumia nidhamu ya kujizuia, na hivyo kudhibiti misukumo yetu — kuanzia hisia hadi tabia.Mara nyingi ni ukosefu wa Taqwa unaosababisha dhambi, na dhambi hizo hupunguza matarajio ya thawabu na kukubalika mbele ya Mwenyezi Mungu katika Akhera.Mtu anayemjali Mwenyezi Mungu katika mwenendo wake atapata mafanikio ya mwisho Siku ya Hukumu. Hili limeonyeshwa vizuri katika aya hii, likionyesha heshima waliyopewa wale waliokuwa wakimjali Mwenyezi Mungu:<blockquote dir="ltr">"Siku tutayo wakusanya wachamngu kuwapeleka kwa Arrahmani Mwingi wa Rehema kuwa ni wageni wake." (Qur'ani <a href="https://quran.com/19:85">19:85</a>)</blockquote>Mwenyezi Mungu atufanye miongoni mwa wenye haki, watakaoinuliwa kwa heshima kuu mbele ya Mola Mwenye Huruma. Ameen.Tazama zaidi kuhusu tafakari hii katika Quranreflect <a href="https://quranreflect.com/posts/22235">hapa</a> (iliyochapishwa kwa lugha ya kiingereza) Kidokezo cha kuzingatia: Muombe Mwenyezi Mungu atujalie kwa Dua hii ya kinabii: <h2 dir="rtl">‏اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْهُدَى وَالتُّقَى وَالْعَفَافَ وَالْغِنَى</h2>Allahumma inni as’aluka alhudā, wattuqa wal `afāf wal ghinā"Ewe Mwenyezi Mungu, nakuomba uongofu ulio sawa, kinga dhidi ya maovu, usafi na utoshelevu." (Sahih Muslim 2721a)Somo linalofuata litajadili kwa nini kuwa na akili ni mambo na nini kinatokea tunapofikia Taqwa.

Lengo la Ramadhani

<blockquote dir="ltr">“Hiki ni Kitabu kisichokuwa na shaka ndani yake; ni uwongofu kwa wachamungu,” (Qur'ani <a href="https://quran.com/2:2">2:2</a>)</blockquote>Qur'ani ni mwongozo. Mwongozo katika uhalisia wake, asili yake, kiini chake, na maana yake. Lakini kwa nani? Kitabu hiki ni mwongozo, nuru, na ushahidi ulio wazi kwa nani? Jibu ni dhahiri: Ni kwa wale wanaomcha Mungu.Uchamungu (taqwa) moyoni ndicho kinachomfanya mtu kustahiki kufaidika na Kitabu hiki. Taqwa hufungua kufuli za moyo ili mwongozo wa Mwenyezi Mungu uingie na kuchukua nafasi yake humo. Uchamungu huu huandaa moyo kushika, kupokea, na kuitikia mwongozo kutoka kwa Mwenyezi Mungu.Yeyote anayetafuta mwongozo katika Qur'ani lazima aigeukie Qur'ani kwa moyo safi, moyo mnyoofu, moyo unaoogopa, unaotumaini, na unaojilinda dhidi ya maovu. Hapo Qur'ani hufichua siri zake na kuangaza mwanga wake, kwa moyo huu uliokuja kwa uchamungu, hofu, umakini, na utayari wa kupokea kwa kuiinua na kuitajirisha. <h2 dir="ltr">Ni nini kitatokea tunapopata Taqwa?</h2>Muumini anapokuwa na Taqwa, huwa na kila kinachohitajika ili kupokea mwongozo kwa njia yenye maana. Ni kama mtu anayepokea ujumbe muhimu kutoka kwa mfalme, akiwa amekwama gizani kwenye kisiwa. Wale walio na Taqwa wana taa ya kusoma, kuthamini na kufuata maagizo yaliyomo katika barua hii. Kisha, wakiwa na taa hiyo na mwongozo sahihi, wanaweza kutembea katika njia ya usalama.Katika safari ya maisha kuna njia nyingi, vizuizi na mitego, huku baadhi ya njia zikiwa hatari zaidi kuliko zingine.Inaripotiwa kwamba ʿUmar ibn al‑Khattāb (Mwenyezi Mungu awe radhi naye) alimwuliza Ubayy ibn Kaʿb kuhusu uchamungu. Ubayy akamwambia: “Je, umewahi kutembea katika njia iliyojaa miiba?” Umar akajibu: “Ndiyo.” Ubayy akasema: “Ulifanya nini?” Umar akajibu: “Nilikunja nguo yangu na nikatembea kwa tahadhari.”Ubayy akamwambia: “Huo ndio uchamungu.”Kwa hivyo, uchamungu (taqwa) ni jitihada ya nafsi kujilinda na kujizuia ili kuepuka kuanguka katika dhambi, kama msafiri anavyotembea kwa uangalifu katika njia yenye miiba.Kwa hivyo, kuwa mwangalifu ni kuwa makini katika dhamiri zetu, wazi katika hisia zetu, kuwa na hofu ya kudumu, tahadhari ya kila wakati, na hamu ya kuepuka miiba ya njia ya maisha iliyojaa matamanio, tamaa, matarajio, hofu, matumaini ya uongo, na mitego mingine.Hii ndiyo maana Ramadhani imeamriwa: kututoa katika hali ya kawaida na kutupeleka kwenye toleo bora zaidi la sisi kama waja wa Mwenyezi Mungu, kwa kuifanya mioyo yetu iwe tayari zaidi kukubali mwongozo wa Qur'ani. Mwenyezi Mungu atuwezeshe kufikia Taqwa katika mwezi huu mtukufu. Ameen.Soma tafakari hii katika Quranreflect <a href="https://quranreflect.com/posts/22570">hapa</a> (iliyochapishwa kwa lugha ya kiingereza) Ushauri wa kuzingatia: Weka nia katika Ramadhani hii kujitahidi kufikia kiwango cha juu cha Taqwa. Fikiria wewe mwenyewe ukitembea katika njia ya maisha yenye miiba, iliyojaa mimea yenye sumu ya kutotii, mitego mikali ya matamanio, na mabomu ya uharibifu. Simama kabla ya kuchukua kila hatua na uchanganue ikiwa hatua hiyo ni ya kheri kwako au ni ya uharibifu kwako.Somo linalofuata linajadili kuheshimu ibada za Ramadhani, na jinsi kuheshimu mambo matakatifu kama kielelezo cha Taqwa.

Kwa Nini Taqwa ni Muhimu?

<blockquote dir="ltr">“Ndio hivyo! Na anayetukuza ibada za Mwenyezi Mungu, basi hayo ni katika unyenyekevu wa nyoyo.” (Qur'ani <a href="https://quran.com/22:32">22:32</a>)</blockquote>Njia moja ya kupima viwango vyetu vya kuzingatia ni kuangalia jinsi tunavyoheshimu ibada na matukio matakatifu na jinsi tunavyoshikamana nazo. Katika Uislamu, kuna sehemu na nyakati maalum zinazochukuliwa kuwa takatifu, kama vile Hijja na Al‑Kaʿbah Tukufu. Mwenyezi Mungu anatuita tuheshimu ibada na sehemu hizo, na kufanya hivyo ni kielelezo cha Taqwa kinachotoka mioyoni mwetu.Fikiria unamkaribisha mgeni, mtu ambaye unamheshimu na kumthamini sana moyoni mwako. Bila shaka, ukarimu wako utaakisi heshima hiyo—utatarajia mapokezi yao kwa hamu na matarajio makubwa. Utajitahidi kuwapokea kuanzia nje ya nyumba yako, kuwahudumia vyakula bora zaidi, na labda hata kuwapa zawadi."Vivyo hivyo, katika kuheshimu Ramadhani, tunaweza kuonyesha thamani yake kwetu kwa kuhakikisha maandalizi yanafanywa kabla ya kuanza kwake, ili tuweze kuukaribisha mwezi wa Qur'ani kwa mikono miwili, na muhimu zaidi, kwa moyo mmoja." <h2 dir="ltr">Kwa hivyo mtu anawezaje kuitukuza kaulimbiu ya Mwenyezi Mungu wakati wa mwezi wa Ramadhani?</h2>Hapa kuna njia ambazo tunaweza kuutukuza mwezi huu:1. Utie nuru usiku wako kwa ibada ya sala. Onyesha ibada yako kwa Mwenyezi Mungu kwa kusimama katika sala. Usiku wa Ramadhani ni wa pekee, kwani Qur'ani iliteremshwa kwa mara ya kwanza katika mojawapo ya usiku wa mwezi huo. Ni usiku ambapo Mwenyezi Mungu anakaribia kuutazama uumbaji Wake, na ni usiku ambapo usomaji wa Qur'ani una athari kubwa zaidi katika mioyo, pia ni usiku ambapo kwa kawaida tunakuwa na nguvu zaidi baada ya kupata chakula cha iftar.Kuhusiana na sala za usiku, Mwenyezi Mungu anamwamuru Mtume (rehema na amani zimshukie) akisema:<blockquote dir="ltr">“Ewe uliye jifunika! Kesha usiku kucha, ila kidogo tu!˹swali˺ Nusu yake, au ipunguze kidogo. Au izidishe - na soma Qur'ani kwa utaratibu na utungo.ka Hakika Sisi tutakuteremshia uli nzito. Hakika kuamka usiku kunawafikiana zaidi na moyo, na maneno yake yanatua zaidi.” (Qur'ani <a href="https://quran.com/73/1-6">73:1-6</a>)</blockquote>Taraweeh ni sala bora ya usiku unayoweza kuhudhuria. Na ikiwa majukumu yako hayakuruhusu kuhudhuria msikitini, basi unaweza kusali peke yako au na familia yako, katika sehemu yoyote ya usiku.Kumbuka, jambo kuu ni uthabiti. Mtume (rehema na amani zimshukie) alisisitiza umuhimu wa sala ya usiku aliposema:“Kila muumini anapaswa kusali usiku, hata kama ni kwa muda mfupi tu — muda wa kumkamua kondoo. Na sala yoyote inayofuata sala ya ʿIshāʾ ni sala ya usiku.” (Abu Yaʿla)Kwa kawaida, kumkamua kondoo huchukua dakika 5–7, muda mfupi sana. Simama mbele ya Mwenyezi Mungu kwa unyenyekevu, soma maneno Yake kwa utulivu, na umwombe. Na Mwenyezi Mungu — kama alivyoahidi — atajibu. 2. Tengeneza utaratibu na uweke muda wa kusoma na kutafakari Qur'ani.Tunafaa kubadilisha maoni yetu juu ya Qur’ani kana kwamba Qur'ani ni mateka wa Ramadhani na husomwa tu wakati wa Ramadhani. Jukumu letu ni kuikomboa kwa kuirudisha Qur'ani katika nafasi yake ya heshima. Ili kututia moyo kuisoma mara kwa mara, tunakumbushwa kwamba Qur'ani ni chanzo cha habari njema na furaha. Ni maneno ya mwisho ya Mwenyezi Mungu kwetu na ni uponyaji wa kweli. Mara nyingi tunajaribu kutuliza mioyo yetu kwa mambo yale yale yaliyotuumiza hapo mwanzo — lakini Qur'ani ndiyo tiba sahihi.Ni wakati wa kuacha tabia zetu za awali, kuikumbatia Qur'ani ipasavyo na kufuata utaratibu utakaotufanya tushikamane zaidi nayo hata baada ya Ramadhani.Soma sehemu ndogo, angalia tafsiri, na andika tafakari zozote zinazokuja akilini. Tafakari hizi zinaweza kuwa hoja rahisi zinazoweza kutekelezwa, kama vile kumkumbuka Mwenyezi Mungu wakati wa shida na changamoto. 3. Kuishi kwa Dua katika Mwezi wa DuaMwenyezi Mungu anatufahamisha katika aya mara tu baada ya kuwaamuru waumini kufunga:<blockquote dir="ltr">“Na waja wangu watakapo kuuliza khabari zangu, waambie kuwa Mimi nipo karibu. Naitikia maombi ya mwombaji anapo niomba. Basi na waniitikie Mimi, na waniamini Mimi, ili wapate kuongoka.” (Qur'ani <a href="https://quran.com/2:186">2:186</a>)</blockquote>Aya hii inaonekana katika muktadha wa kufunga au khususan Ramadhani, ikiangazia uhusiano kati ya mwezi uliobarikiwa na kwamba kupitia Dua, tunaweza kujukurubisha kwa Mwenyezi Mungu.Zoea kusoma Dua zilizopo katika Qur'ani na Dua za mitume, na utumie Dua hizi katika sala zako. Mojawapo ya sifa kuu za Ramadhani ni kukubaliwa kwa Dua, hasa katika siku kumi za mwisho zenye baraka.Ni bora zaidi kujaribu kuhifadhi Dua (kwa maana yake) zilizopo katika sunnah na kuzisoma katika sala zako za tahajjud. Unaweza kufanya Dua kwa lugha yoyote katika sala zisizo za lazima, na bila shaka zitakubaliwa pia. Kinachohitajika ni kuonyesha unyenyekevu na ibada ya dhati mbele ya Mwenyezi Mungu wakati wa Dua.Mwenyezi Mungu akubali Dua zetu, na atupe mema ya ulimwengu wote. AminaSoma tafakari hii katika QuranReflect <a href="https://quranreflect.com/posts/23085">hapa</a> (iliyochapishwa kwa lugha ya kiingereza)Au Soma zaidi kuhusu mada hii <a href="https://quranreflect.com/posts/23950">hapa</a> (imechapishwa kwa lugha ya kiingereza)Ushauri wa kuzingatia: Jitayarishe kwa ajili ya sala ya usiku kwa nia sahihi na maandalizi ya dhati. Jiandae kwa mafanikio kupitia utaratibu wa kila siku unaojenga mazoea ya kusoma Qur'ani, na hatimaye endelea kwa utulivu na Dua zilizopo katika vyanzo vinavyoaminika au kutoka moyoni mwako mwenyewe.Somo linalofuata linajadili Moyo wa Kuzingatia na jinsi ya kuzingatia mabadiliko ya nafsi.

Heshimu Ibada za Ramadhani

Mahali pa kati ambapo Taqwa huhifadhiwa ni mioyo yetu. Mwenyezi Mungu anasema,<blockquote dir="ltr">“Ndio hivyo! Na anayetukuza ibada za Mwenyezi Mungu, basi hayo ni katika unyenyekevu wa nyoyo.” (Qur'ani <a href="https://quran.com/22:32">22:32</a>)</blockquote>Ikiwa hifadhi kuu ya Taqwa ni moyo, basi mtu anapaswa kuondoa magonjwa moyoni kila mara kama vile kiburi, wivu, chuki, na madoa mengine ili Taqwa iweze kutawala juu ya ushawishi mwingine wote.“Taqwa si kitu kinachojidhihirisha kimwili tu katika mavazi yetu na uhalisia wetu dhahiri.”Labda hii ndiyo sababu Mtume (rehema na amani zimshukie) alikuwa akiomba dua:<h2 dir="rtl">اللَّهُمَّ آتِ نَفْسِي تَقْوَاهَا ، وَزَكِّها أنْتَ خَيْرُ مَنْ زَكَّاهَا ، أنْتَ وَلِيُّهَا وَمَوْلاَهَ</h2>Ee Mwenyezi Mungu, nijaalie nafsi yangu iwe na Taqwa, na uitakase; Wewe ndiye Mtakasaji bora. Wewe ndiye Mlinzi na Msimamizi wake. (Muslim)Katika ulimwengu unaohimiza kujionyesha na kujipamba, ambapo kuvaa mavazi ya wabunifu huonekana kama ishara ya hadhi na mara nyingi hutumika kuwavutia wengine, na katika enzi ambayo kutafuta kupendwa na kuthibitishwa na watu ni jambo la kawaida, ni rahisi mtu kuangukia mtego wa kujaribu kuonyesha Taqwa kupitia mwonekano wa nje na tabia zinazoonekana wazi, bila ya kutokea moyoni.Abu Huraira aliripoti: Mtume wa Mwenyezi Mungu, amani na baraka ziwe juu yake, alisema,“Hakika, Mwenyezi Mungu haangalii mwonekano wenu au utajiri wenu, bali anaangalia mioyo na matendo yenu.” (Muslim)Taqwa ya kweli hujidhihirisha katika mambo ya hila na ya ndani, kama vile uaminifu katika biashara, kutenda kwa kufuata mwongozo wa Mwenyezi Mungu bila kutafuta uthibitisho kutoka kwa yeyote isipokuwa Yeye, na huonekana katika namna tunavyotenda pale ambapo hakuna mtu anayetuona. Ni rahisi kuonyesha uchamungu au kujifanya mbele ya watu, ilhali ndani ya moyo hakuna Taqwa ya kweli wala uaminifu.Kwa kumalizia, Taqwa hutoka moyoni, na hakuna anayeweza kuhukumu Taqwa katika mioyo ya wengine kwa mwonekano wao wa nje.<blockquote dir="ltr">“Hakika Mola wako Mlezi ni Mkunjufu wa maghfira, naye anakujueni sana tangu alipo kuumbeni kutoka kwenye ardhi, na mlipo kuwa mimba matumboni mwa mama zenu. Basi msijisifu usafi. Yeye anamjua sana mwenye kujikinga na maovu.” (Qur'ani 53:32)</blockquote>Na Ramadhani hii iwe mwezi wa mabadiliko ya kweli ya ndani. Zingatia nafsi yako na ujiulize: "Je, ni njia zipi ninazo weza kufanya ili kurekebisha moyo wangu? Kwa mfano, je, ninaweza kufanya maamuzi bora zaidi katika jinsi ninavyojieleza ninapokuwa na hasira au nimekasirika? Je, nina shauku kubwa na mafanikio ya wengine kiasi cha kutothamini baraka ambazo Mwenyezi Mungu amenipa? Je, nina shauku kubwa kwa muonekano wangu, nikisahau kwamba Mwenyezi Mungu ametuumba kila mmoja wetu kwa upekee na uzuri wake binafsi?" Kila mmoja wetu ana jambo la kuondoa kutoka moyoni mwake, na pia anayo mambo mengi zaidi ya kuupamba moyo huo.Mwenyezi Mungu atusamehe kwa mapungufu yetu na aruhusu Taqwa ijaze mioyo yetu, ili tubaki waja wema kwake. AminaWasiliana na tafakari hii katika Quranreflect <a href="https://quranreflect.com/posts/23425">hapa</a> (imechapishwa kwa lugha ya kiingereza)Au Soma zaidi kuhusu mada hii:<a href="https://quranreflect.com/posts/23127">Tafakari ya Iraj Marjan kuhusu Surah Al-Anfaal:24 | Quranreflect </a>(imechapishwa kwa lugha ya kiingereza)Ushauri wa kuzingatia: Kuwa na matendo machache ya siri kati yako na Mwenyezi Mungu. Haya yanaweza kuwa sadaka iliyotolewa kwa siri, sala ya hiari katika upweke, kufunga kwa hiari bila mtu yeyote kujua, au hata dakika tano za istighfar katikati ya usiku. Somo lijalo litazingatia kuwa mwangalifu katika mawasiliano.

Moyo wa Kuzingatia

Niliona tangazo nilipokuwa safarini katika London Underground. Tangazo hilo lilisema: “Agiza lenzi za macho sasa kwa senti 20 pekee kwa siku.” Ingawa mimi si mvaaji wa lenzi, pendekezo hilo lilinivutia kwa kuwa lilionekana nafuu kwa wanaozitumia. Hata hivyo, baadaye niligundua kuwa huu ulikuwa mbinu ya kibiashara.Senti 20 kwa siku kwa kila lenzi haikusikika kama gharama kubwa. Lakini maandishi madogo yaliyofuatana na alama ya nyota (*) yalifafanua: “senti 20 kwa siku kwa kila jicho.” Hii ina maana ya senti 40 kwa siku. Ukizidisha kwa siku 30, gharama inafikia pauni 12 kwa mwezi—ambayo si nafuu tena kwa usambazaji wa lenzi za mwezi mmoja.Huu&nbsp; mfano unaoshuhudia kuwa tunaishi katika ulimwengu ambapo ulaji na ubepari ni nguvu kuu za uchumi, na makampuni ni wabunifu katika jinsi wanavyouza bidhaa zao."Tunamezwa na ulaji."Katika jitihada za kuwahamasisha watu kununua na kuwashawishi watumiaji kufanya maamuzi ya ununuzi, ningehoji kuwa mara nyingi maudhui ya uuzaji hukaribia kukosa maadili. Masharti muhimu hayawasilishwi waziwazi katika tangazo au kwenye bidhaa yenyewe, na hivyo kumlazimu mtumiaji kuchimba kwa undani ili kufahamu mpango halisi na kile anachonunua kwa hakika.Kauli ya kimethali ya Kiingereza isemayo, “It does what it says on the tin,” inayomaanisha kuwa kilichoandikwa ndicho unachokinunua, kwa nadra sana huonekana katika uhalisia. Kinaya cha tangazo tulioitaja kama mfano hapo awali, hasa ni kwamba linawalenga watu wenye uoni hafifu, ambao kwa uwezekano mkubwa watapata ugumu wa kusoma maandishi madogo yaliyoandikwa kwa herufi ndogo.Kwa kurejea mfano huo katika mjadala wa aya hii, Mwenyezi Mungu anawaelekeza waumini kusema neno lililo nyoofu. Neno lililo nyoofu halina jambo lililofichwa; ni la kweli, la uaminifu, na la wazi kabisa.Imam Al-Alusi anaeleza kwa kina maana na vipengele vya neno lililotumika katika aya hii kwa maana ya “nyoofu” (سديدًا), akisema:"Neno lililo nyoofu ni kama mshale ulionyooka unapolengwa kuelekea shabaha yake bila kupotoka katika mwelekeo wake." (Ruh Al Ma'ani).Tunapopamba ukweli kwa maneno matamu au kuficha yale yanayopaswa kuwekwa wazi, huishia kuwapotosha wengine, jambo ambalo ni hatari sana, hususan linapohusu ahadi na majukumu makubwa. Nakumbuka kushughulikia kesi ya mgogoro wa ndoa uliotokana na ukweli kwamba mke hakuwahi kuelezwa kuwa mume wake alikuwa na maradhi ya muda mrefu kabla ya ndoa, na baadaye aligundua hilo kwa bahati mbaya. Vivyo hivyo, mume naye alilalamika kuwa mke wake hakuwa na afya njema ya mwili, jambo alilolifahamu baada ya ndoa. Pande zote mbili hazikufichua mambo haya, hata pale maswali hayo yalipoulizwa kabla ya ndoa.Huenda, nilipendekeza, kama mambo haya yangedhihirishwa wazi katika mazungumzo ya kabla ya ndoa, pande zote mbili zingepata nafasi ya kukubaliana, kuvumiliana, na kuukubali uamuzi wa Mwenyezi Mungu, badala ya kuyafanya masuala haya kuwa silaha za kulaumiana baada ya ndoa.Wito wa kusema neno lililonyooka katika aya hii unatokana na kuwa na Taqwa ya Mwenyezi Mungu. Hii ina maana kwamba kauli zetu zinapaswa kuendeshwa na hisia ya kina ya hofu na uwajibikaji, bila kujali kama mazungumzo hayo yanahusu kazi ya ndoto, ndoa, au jambo jingine la maisha.Akitoa maoni yake kuhusu aya hii, Imam Ibn Kathir anaelezea faida zifuatazo za kusema ukweli:Mwenyezi Mungu Mtukufu anawaamrisha waja Wake Waumini kuwa na Taqwa ya Allah, yaani kumcha na kumuabudu kana kwamba wanamuona, na kusema neno lililo sawa na lililo nyoofu—yaani neno lisilo na upotovu wala mkengeuko. Anawaahidi kwamba wakifanya hivyo, Atayarekebisha matendo yao, yaani Atawapa mafanikio katika kutenda mema, na Atawasamehe madhambi yao yaliyopita. Na chochote kitakachowatokea siku zijazo, Atawapa msukumo wa kutubu kutokana nacho. (Ibn kathir)Mwenyezi Mungu atujaalie uwezo wa kusema na watu huku tukimkumbuka Muumba wetu. Hilo litastahikisha msamaha Wake endelevu juu ya madhambi yetu, na Atatupa mafanikio katika kila tunalolifanya, Insha’Allah. Hili ndilo ahadi ya Allah. Je, kuna mpango bora kuliko hii? Hakuna masharti yaliyofichwa—ni ukweli ulio wazi na maneno ya moja kwa moja. Shirikiana na tafakari hii katika Quranreflect <a href="https://quranreflect.com/posts/23641">hapa</a> (imechapishwa kwa lugha ya kiingereza)Ushauri wa kuzingatia: Mtume (rehema na amani zimshukie) alitushauri mambo mawili kuhusu usemi: kusema ukweli hata kama ni mgumu kiasi gani na kukaa kimya wakati hatuna jambo zuri la kusema. Kabla ya kusema neno, jiulize: Je, ni ukweli? Na je, ni zuri? Ikiwa sivyo, basi kaa kimya. (Buluugh al-Maram)Somo linalofuata linajadili Taqwa na uwazi wa maadili na linajadili aya ya <a href="https://quran.com/8:29">8:29</a>.

Mawasiliano ya Kuzingatia

<blockquote dir="ltr">“Enyi mlio amini! Mkimcha Mwenyezi Mungu atakupeni kipambanuo, na atakufutieni makosa, na atakusameheni, na Mwenyezi Mungu ni Mwenye fadhila kubwa.” (Qur'ani <a href="https://quran.com/8:29">8:29</a>)</blockquote>Muumini anapomkumbuka Mola wake, humtajirisha hadi kiwango ambacho hupata furaha. Mwenyezi Mungu amepanga faida nyingi katika dunia hii na Akhera kwa wale wanaomheshimu. Aya hii inatukumbusha kwamba yeyote mwenye Taqwa ya Mwenyezi Mungu anapata mambo manne, ambayo kila moja ni bora kuliko dunia na vyote vilivyomo:Kwanza: Al‑Furqan (upambanuo) — elimu na mwongozo unaomruhusu mtu binafsi kutofautisha kati ya mwongozo na upotovu, ukweli na uongo, halali na haramu, pamoja na watu wema na wabaya.Upambanuo ni nini, na kwa nini ni muhimu?Upambanuo ni uwazi wa maadili, kama ilivyoelezwa katika kifungu kifuatacho:<h2 dir="rtl">مِن بِتُّ أفْعَلُ كَذا حَتّى سَطَعَ الفُرْقانُ</h2>"Ninafanya hivi na hivi hadi upambanuo (wa mema na mabaya) uwe wazi."Huenda mtu akawa akiishi katika dhambi — kama vile kucheza vilabu au kamari — hadi pale anapogundua kwamba alikuwa akiishi maisha ya upotovu. Lakini vipi ikiwa mtu atabaki imara katika njia zake na akashindwa kurekebishwa kwa sababu ya kutokuwa na upambanuo?Chukua mfano wa Nuh (AS), ambaye alikuja kwa taifa lake na kuwaambia,<blockquote dir="ltr">"Ya kwamba mumuabudu Mwenyezi Mungu, na mumche Yeye, na mumt'ii" (Qur'ani <a href="https://quran.com/71/3">71:3</a>)</blockquote>Alikuwa mmoja wa manabii wakubwa waliowahubiria watu wake usiku na mchana, akitumia njia bora za kuwafikia. Hata hivyo, waliendelea kushikamana na upotovu, na matokeo yake wakaangamizwa. Kibaya zaidi, hata adhabu ilipowazunguka, walidhani wangeweza kupata kimbilio katika milima mirefu na sehemu zilizoinuliwa. Hii ilitokana na kukosa upambanuo: ule uwazi wa maadili na mwongozo wa kutofautisha haki na batili, ambao ungemwezesha mtu kuepuka ghadhabu ya Mwenyezi Mungu, ingawa ushahidi wa adhabu Yake ulikuwa mbele ya macho yao."Mtu anapopewa upambanuo huo, anakuwa amejiandaa kufanya maamuzi sahihi. Mtazamo wa mema na mabaya haujafifia, ambayo inamaanisha kwamba anafanya maamuzi sahihi ya kubaki kwenye njia iliyonyooka kuelekea Jannah."Fikiria mtu anayesafiri maelfu ya maili bila ramani inayoonekana au mfumo wa uelekezi wa satelaiti unaotoa maelekezo ya papo hapo. Huenda wakaishiwa na mafuta na kuishia kuwa maskini mwishoni mwa safari. Upambanuo bora, bila shaka, ni Kitabu cha Mwenyezi Mungu: Furqan. Ni kana kwamba Mwenyezi Mungu anasema: yeyote anayemkumbuka, Atamfanyia rahisi kufuata mwongozo Wake (Qur’ani), na Atampa ufahamu wa kupambanua kati ya mema na mabaya.Na ufahamu huu utahusisha furaha ya milele na mafanikio ya kweli.Faida ya pili na ya tatu ya kumkumbuka Mwenyezi Mungu ni pamoja na kufunikwa dhambi katika maisha haya kwa rehema Yake, na msamaha wa makosa Siku ya Hukumu. Kila moja huunga mkono nyingine: kufunikwa dhambi kunahusu makosa madogo, ilhali msamaha wa makosa unahusisha kufutwa hata dhambi kubwa.Nne: Thawabu kubwa na malipo mengi kwa wale wenye Taqwa na kutanguliza radhi Zake kuliko matamanio yao, kama aya inavyomalizia,<blockquote dir="ltr">"...na Mwenyezi Mungu ni Mwenye fadhila kubwa." (Qur'ani <a href="https://quran.com/8:29">8:29</a>)</blockquote>akionyesha baraka zisizo na kikomo ambazo mtu kama huyo atapata katika ulimwengu wote kwa sababu ya kumkumbuka Mwenyezi Mungu kila mara.Jiunge na tafakari hii kwenye Quranreflect <a href="https://quranreflect.com/posts/22798">hapa</a> (imechapishwa kwa lugha ya kiingereza)Ushauri wa Kuzingatia: Katika ulimwengu wa habari bandia na maudhui yanayotokana na teknolojia ya kisasa (Akili bandia AI), uwazi wa kimaadili wa kutofautisha kati ya mema na mabaya umekuwa ukififia. Imarisha uwezo wako wa kupambanua kwa kuzingatia mwongozo wa Mwenyezi Mungu, ili usipotee katika mkanganyiko wa taarifa.Somo linalofuata linajadili mada ya starehe ya kukumbuka na jinsi kuwa na ufahamu kunaweza kusaidia kukuza ndani yetu hisia ya kiasi na usawa kati ya vitu vya kimwili na mambo ya kiroho.

Taqwa na Uwazi wa Maadili

<blockquote dir="ltr">“Watu wamepambiwa kupenda matamanio ya wanawake, na wana, na mirundi ya dhahabu na fedha, na farasi asili, na mifugo, na mashamba. Hayo ni starehe ya maisha ya duniani; na kwa Mwenyezi Mungu ndio kwenye marejeo mema.” (Qur'ani <a href="https://quran.com/3/14">3:14</a>)</blockquote>Hakuna mtu aliyeepukana na kuvutiwa na raha za kidunia. Iwe hizi ni chakula na vinywaji, burudani, au ununuzi wa mali na mali, hakuna kikomo cha kile ambacho ulimwengu unatoa ili kutufanya tuendelee kutaka zaidi. Baadhi ya wanasayansi wa kijamii huita hii 'mazoea ya anasa'. Fikiria simu ya kwanza ya mkononi uliyo nayo. Kuna uwezekano mkubwa sana kwamba huna tena, kwa sababu maisha yanaendelea kuzaa mitindo na teknolojia mpya. Mara nyingi kinachotokea ni kwamba tunazoea baraka zinazotuzunguka, na matokeo yake tunakuwa na hamu mapema au baadaye ya kuwa na kitu kikubwa kinachofuata, au kifaa kipya. Huo ndio mvuto wa maisha na ndivyo ilivyo asili isiyobadilika ya matamanio ya mwanadamu. Kusawazisha mahitaji yetu ya kimwili na matarajio yetu ya kiroho, huku tukizingatia maisha haya na yale ya baadaye, kunaweza kuwa changamoto kubwa.Katika aya ya 14 ya Surah Al‑Imran, Mwenyezi Mungu anaelezea vipengele vya kuvutia vya starehe za kidunia ambavyo wanadamu huvutiwa navyo kwa silika. Hizi ni pamoja na wanawake, watoto, na hazina za dhahabu na fedha, ambazo katika zama za sasa zinaweza kulinganishwa na pesa na mali nyingine kama vile hisa, tokeni zisizoharibika, Bitcoin na bidhaa za kifedha.Vivutio zaidi vya anasa na starehe vimetajwa, ikiwa ni pamoja na farasi wazuri, ambao ni sambamba na magari ya kifahari ya leo, ndege za kisasa, na vyombo vingine vya usafiri vinavyovutia. Mwishowe, ardhi yenye rutuba inatajwa, ikiwakilisha maliasili zote za dunia kama vile mafuta, gesi, madini na utajiri wa ardhi.Katika mwisho wa aya ya 14, Mwenyezi Mungu anasema kwamba ‘hizo’ ni starehe za maisha haya ya kidunia, na kwa kuwa dunia ni ukweli wa muda mfupi, utajiri na raha zake zote zina muda mfupi sana unaokaribia kuisha."Kinachoweza kuhitimishwa kutokana na aya hizi ni kwamba ingawa vivutio hivi ni vipengele vya maisha ambavyo vimeundwa kwa ajili yetu kufurahia, hatupaswi kudanganywa na kufikiria kwamba anasa hizi ni za milele kwa sababu Mwenyezi Mungu ana aina bora zaidi za starehe zilizoandaliwa kwa wale wanaomcha. Raha zinazowangojea wale wanaomcha Mwenyezi Mungu ni za kudumu na za milele."Aya inayofuata inaanza na swali ambalo Mtume (rehema na amani zimshukie) ameamriwa kuliuliza:<blockquote dir="ltr">"Sema: Nikwambieni yaliyo bora kuliko hayo?" (Qur'ani <a href="https://quran.com/3/15">3:15</a>)</blockquote>Na kisha jibu likafuata,<blockquote dir="ltr">"Kwa wachamngu ziko Bustani kwa Mola wao zipitazo mito kati yake. Watadumu humo, na wake walio takaswa, na wanazo radhi za Mwenyezi Mungu. Na Mwenyezi Mungu ni Mwenye kuwaona waja wake.” (Qur'ani <a href="https://quran.com/3/15">3:15</a>)</blockquote>Aya hii inasisitiza kwamba starehe zote za maisha ya kidunia zinapatikana kwa kila mtu na si za watu wa aina fulani pekee. Hata hivyo, starehe za kweli na za milele, ni kwa wale tu waliomcha Mwenyezi Mungu na walionyesha uchaji wao katika jinsi walivyojihusisha na starehe za dunia, bila kupita kiasi na bila kujihusisha na yaliyo haramu, hao ndio watakaostahiki kupata thawabu ya kudumu:“Bustani kwa Mola wao Mlezi, ambazo chini yake mito hutiririka; wakae humo milele, na wake watakatifu, pamoja na radhi za Mwenyezi Mungu.”Ramadhani hii, tuwe ni wenye kupata usawa katika jinsi tunavyojihusisha na baraka ambazo Mwenyezi Mungu ametupa. Tukizitumia kwa shukrani na nidhamu, bila kupita kiasi na bila kujihusisha na mambo yaliyo haramu.Jiunge na tafakari hii kuhusu Quranreflect <a href="https://quranreflect.com/posts/23033">hapa</a> (imechapishwa kwa lugha ya kiingereza) Au soma zaidi kuhusu mada hii:<a href="https://quranreflect.com/posts/23417">Tafakari ya Basit Minhas kuhusu Surah Al-Muminoon:1 - 3 | Quranreflect </a>(imechapishwa kwa lugha ya kiingereza)Ushauri wa kuzingatia: kinyume na kiini cha Ramadhani, mara nyingi tumeugeuza kuwa mwezi wa matumizi ya kupita kiasi na ubadhirifu. Ramadhani hii, tuwe macho katika kuweka tu kile tunachohitaji na kugawa kile kinachozidi kwa wengine. Hii inajumuisha kula na kunywa kwa kiasi, tukiridhika na mahitaji ya miili yetu, si tamaa za matumbo yetu.Somo linalofuata linajadili mada ya Ushirika wa Kuzingatia na kuchagua kwa uangalifu wale unaowaona kuwa marafiki zako wa karibu.

Utulivu wa Nafsi

"Rafiki kwa vitendo ni rafiki kweli."Mojawapo ya sifa muhimu zaidi za muumini ni ukweli katika imani, maneno, na vitendo. Mwenyezi Mungu ameunganisha Taqwa na chaguo la ushirika tunaouweka:<blockquote dir="ltr">"Enyi mlio amini! Mcheni Mwenyezi Mungu, na kuweni pamoja na wakweli." (Qur'ani <a href="https://quran.com/9/119">9:119</a>)</blockquote>Kila urafiki katika kiini chake hutegemea manufaa ya pande zote mbili. Haijalishi ni aina gani ya urafiki; lazima kuwe na manufaa ya pande zote mbili yanayotolewa na kupokelewa kwa usawa, iwe katika burudani, urafiki, biashara, n.k."Ikiwa faida ni ya upande mmoja tu, ningeielezea hiyo kidogo kama urafiki na zaidi kama udikteta."Katika msingi wa urafiki unaotegemea imani, itakuwa busara kusema kwamba lengo la muamala ni ukweli. Hutoa faida bora iwezekanavyo na kuthamini pande zote mbili.Rafiki katika imani hufanya kama mshauri na haogopi kukushauri kwa ukweli kuhusu mapungufu yako. Yeye hufanya kama kioo kwako, kama ilivyoelezwa na Mtume (rehema na amani zimshukie).Ushauri huo unaweza kuwa rahisi tu, kama kukukumbusha usipaze sauti yako kwa namna fulani.Muhimu zaidi, athari halisi ya urafiki wa imani huonekana katika ukweli kwamba ushauri wa kweli utakuwa ushahidi kwa ajili ya mwenzake Siku ya Hukumu.<blockquote dir="ltr">"Mwenyezi Mungu atasema: Hii ndiyo Siku ambayo wasemao kweli utawafaa ukweli wao…" (Qur'ani <a href="https://quran.com/5/119">5:119</a>)</blockquote>Hiyo ndiyo faida bora zaidi ambayo mtu anaweza kupata kutokana na kuwa na marafiki ambao ni wakweli, kwani bila shaka kuwa nao kama ngao ya nje kunakuzuia kufanya mabaya, na faida ya ukweli huo wa pande zote mbili itavunwa Siku ya Hukumu. Ikiwa Taqwa itatenda kama kinga yetu ya ndani ya kibinafsi inayotukinga kutokana na uasherati, kuwa na marafiki wa kweli kutatenda kama kinga yetu ya nje na kijamii kutokana na uovu.Mwenyezi Mungu anasema kwamba miongoni mwa wale watakaookolewa kutokana na hasara ni:<blockquote dir="ltr">"wale walio amini, na wakatenda mema, na wakausiana kwa haki, na wakausiana kusubiri." (Qur'ani <a href="https://quran.com/103/3">103:3</a>)</blockquote><blockquote dir="ltr">"Na wenye kumt'ii Mwenyezi Mungu na Mtume, hao wa pamoja na wale alio waneemesha Mwenyezi Mungu miongoni mwa Manabii, na Masiddiqi, na Mashahidi, na Watu wema. Na uzuri ulioje kuwa pamoja na watu hao!" (Qur'ani <a href="https://quran.com/4/69">4:69</a>)</blockquote>Ramadhani hii inatoa fursa nzuri ya kutenda kulingana na mwongozo wa aya hii, kwani bila shaka tutakutana na watu wengi wenye kutia moyo, na tunaweza kutafuta kujenga urafiki wa kweli na kupata rafiki katika matendo mema. Hii bila shaka ni njia ya kuimarisha Taqwa yetu.Mwenyezi Mungu atubariki kuwa na marafiki wema, ili tuweze kuhimizana katika ukweli na kushirikiana katika uvumilivu.Jiunge na tafakari hii kwenye Qur'ani Tafakari <a href="https://quranreflect.com/posts/22698">hapa</a> (imechapishwa kwa lugha ya kiingereza)Ushauri wa kuzingatia: Pata rafiki wa Ramadhani. Mtu ambaye atakuweka macho kwenye malengo yako ya Ramadhani na kukukumbusha unapoteleza.Somo linalofuata linaangalia jinsi muumini anavyoweza kujikomboa baada ya kutenda dhambi, na kwamba makosa yetu hayatuzuii kuwa miongoni mwa muttaqeen (mtu anayemkumbuka Mwenyezi Mungu kila wakati).

Nguvu ya Urafiki wa Kweli

Taqwa inasisitizwa katika aya hii:<blockquote dir="ltr">“Enyi mlio amini! Mcheni Mwenyezi Mungu kama ipasavyo kumcha; wala msife ila nanyi ni Waislamu.” (Qur'ani <a href="https://quran.com/3/102">3:102</a>)</blockquote>Mtu anapaswa kujitahidi kadiri awezavyo kumkumbuka Mwenyezi Mungu katika hali zote. Lakini tusifikiri kwamba Mwenyezi Mungu anatuomba tuwe wakamilifu na wasio na makosa.“Mwenyezi Mungu haitwikii nafsi mzigo kupita uwezo wake, na uchamungu haumaanishi kinga dhidi ya dhambi. Wachamungu si malaika au manabii safi, bali ni wanadamu wanaofanya makosa.”Fadhila yao iko katika umakinifu wa moyo na uangalifu wa dhamiri zao, kama Mwenyezi Mungu alivyosema:<blockquote dir="ltr">“Hakika wale wamchaomungu zinapowagusa pepesi za Shetani, mara huzindukana na hapo huwa niwenye kuiyona haki” (Qur'ani <a href="https://quran.com/7/201">7:201</a>).</blockquote>Kwa hivyo, ikiwa mmoja wao ataanguka katika dhambi, hutubu haraka na kurudi kwenye njia iliyonyooka, wakiomba msamaha kutoka kwa Mola wao Mlezi. Kama Mwenyezi Mungu alivyowaelezea waja wake wema:<blockquote dir="ltr">“Na ambao pindi wafanyapo uchafu au wakajidhulumu nafsi zao humkumbuka Mwenyezi Mungu na wakamwomba msamaha kwa dhambi zao - na nani anaye futa dhambi isipo kuwa Mwenyezi Mungu? - na wala hawaendelei na waliyo yafanya na hali wanajua.” (Qur'ani <a href="https://quran.com/3/135">3:135</a>).</blockquote>Wale wanaotafakari Qur'ani watagundua kuwa baraka zote za dunia hii na Akhera zimeunganishwa na uchamungu. Na hapa, dhambi zao hazikuwaondoa kwenye kundi la 'mutaqeen' (wale wanaomkumbuka Muumba wao).Kwa hivyo kumbuka: kwa sababu tu umeteleza au umeshindwa kutimiza ulichokusudia, haimaanishi moja kwa moja kwamba umepoteza hadhi ya kuwa miongoni mwa watu wa Taqwa. Tubu tu, na endelea kutoka pale ulipoacha. Sio kuhusu jinsi unavyodondoka; ni kuhusu jinsi unavyotua.Hii si leseni ya kutenda dhambi, bali ni motisha ya kurudi haraka kwa Mwenyezi Mungu tunapofanya hivyo.Mwenyezi Mungu atufanye miongoni mwa Mutaqeen, AminaTazama tafakari hii katika QuranReflect <a href="https://quranreflect.com/posts/22446">hapa </a>(imechapishwa kwa lugha ya kiingereza)Ushauri wa kuzingatia: Unapoteleza — na bila shaka utateleza — fuata mara moja kwa toba na umwombe Mwenyezi Mungu kwa moyo wa kweli na uthabiti.

Mtenda Dhambi Anayejitambua

Kuwa mwangalifu kunamaanisha kumcha Mwenyezi Mungu. Bila shaka, kuwa na hofu inayoongozwa na hofu kwa Mwenyezi Mungu ni jambo zuri, hasa wakati chanzo na lengo la hofu ni Mwenyezi Mungu Mwenyewe.Gai Eaton, mwanadiplomasia wa Uingereza, mwandishi, mwanahistoria, na Msomi wa Kiislamu anasema:“Hofu huzuia, lakini pia huamsha. Iwe sisi ni Wayahudi, Wakristo au Waislamu, tumeamriwa kuwa waangalifu, kama watu wanaoishi wakiwa wamezungukwa na hatari, wamezungukwa na hatari kila wakati, wakiwa waangalifu si tu kwa maadui walio nje ya ngome bali pia kwa maadui walio ndani. Kama hakukuwa na hatari, kama hakukuwa na chochote cha kuogopa, tungejaribiwa kulala maisha yetu yote — au kujipoteza katika ndoto.” (Tafakari za Gai Eaton, uk. 30)Kuwa mwangalifu kwa Mwenyezi Mungu huimarisha imani yetu, hutulinda dhidi ya majaribu ya maisha haya, na hutulinda kutokana na adhabu ya Akhera.Kwa kuzingatia asili ya Taqwa na jukumu lake la jumla katika maisha yetu, tunamuomba Mwenyezi Mungu Atujaalie tufaidike kikweli na mwongozo Wake na tumkumbuke Yeye katika kila hali.Hatimaye, tunamalizia kwa Dua ifuatayo ambayo ametufundisha Mtume (rehema na amani zimshukie). <h2 dir="rtl">اللَّهُمَّ آتِ نَفْسِي تَقْوَاهَا وَزَكِّهَا أَنْتَ خَيْرُ مَنْ زَكَّاهَا أَنْتَ وَلِيُّهَا وَمَوْلاَهَا</h2>Allahumma ati nafsi taqwaha, wa zakkiha anta khairu man zakkaha, Anta waliyyuha wa maulaha. Ee Mwenyezi Mungu, nijaalie nafsi yangu iwe na Taqwa, na uitakase; Wewe ndiye Mtakasaji bora. Wewe ndiye Mlinzi na Msimamizi wake. (Muslim 2722)