Ingia
🚀 Jiunge na Changamoto yetu ya Ramadhani!
Jifunze zaidi
🚀 Jiunge na Changamoto yetu ya Ramadhani!
Jifunze zaidi
Ingia
Ingia
38:64
ان ذالك لحق تخاصم اهل النار ٦٤
إِنَّ ذَٰلِكَ لَحَقٌّۭ تَخَاصُمُ أَهْلِ ٱلنَّارِ ٦٤
إِنَّ
ذَٰلِكَ
لَحَقّٞ
تَخَاصُمُ
أَهۡلِ
ٱلنَّارِ
٦٤
Tafsir
Mafunzo
Tafakari
Majibu
Qiraat
﴿إنَّ ذَلِكَ لَحَقٌّ تَخاصُمُ أهْلِ النّارِ﴾ تَذْيِيلٌ وتَنْهِيَةٌ لِوَصْفِ حالِ الطّاغِينَ وأتْباعِهِمْ، وعَذابِهِمْ، وجِدالِهِمْ. وتَأْكِيدُ الخَبَرِ بِحَرْفِ التَّوْكِيدِ مَنظُورٌ فِيهِ لِما يَلْزَمُ الخَبَرَ مِنَ التَّعْرِيضِ بِوَعِيدِ المُشْرِكِينَ وإثْباتِ حَشْرِهِمْ وجَزائِهِمْ بِأنَّهُ حَقٌّ، أيْ: ثابِتٌ كَقَوْلِهِ ﴿وإنَّ الدِّينَ لَواقِعٌ﴾ [الذاريات: ٦] . (ص-٢٩٤)والإشارَةُ إلى ما حُكِيَ عَنْهم مِنَ المُقاوَلَةِ. وسُمِّيَتِ المُقاوَلَةُ تَخاصُمًا، أيْ: تَجادُلًا وإنْ لَمْ تَقَعْ بَيْنَهم مُجادَلَةٌ، فَإنَّ الطّاغِينَ لَمْ يُجِيبُوا الفَوْجَ عَلى قَوْلِهِ ﴿بَلْ أنْتُمْ لا مَرْحَبًا بِكُمْ﴾ [ص: ٦٠] ولَكِنْ لَمّا اشْتَمَلَتِ المُقاوَلَةُ عَلى ما هو أشَدُّ مِنَ الجِدالِ وهو قَولُ كُلِّ فَرِيقٍ لِلْآخَرِ ﴿لا مَرْحَبًا بِكُمْ﴾ [ص: ٦٠] كانَ الذَّمُّ أشَدَّ مِنَ المُخاصَمَةِ فَأُطْلِقَ عَلَيْهِ اسْمُ التَّخاصُمِ حَقِيقَةً. وتَقَدَّمَ ذِكْرُ الخِصامَ عِنْدَ قَوْلِهِ تَعالى ﴿هَذانِ خَصْمانِ﴾ [الحج: ١٩] في سُورَةِ الحَجِّ. وأُضِيفَ هَذا التَّخاصُمُ إلى أهْلِ النّارِ كُلِّهِمُ بِغالِبِ أهْلِها لِأنَّ غالِبَ أهْلِ النّارِ أهْلُ الضَّلالاتِ الِاعْتِقادِيَّةِ وهم لا يُعَدُّونَ أنَّ يَكُونُوا دُعاةً لِلضَّلالِ أوْ أتْباعًا لِلدُّعاةِ إلَيْهِ فَكُلُّهم يَجْرِي بَيْنَهم هَذا التَّخاصُمُ، أمّا مَن كانَ في النّارِ مِنَ العُصاةِ فَكَثِيرٌ مِنهم لَيْسَ عِصْيانُهم إلّا تَبَعًا لِهَواهُ مَعَ كَوْنِهِ عَلى عِلْمٍ بِأنَّ ما يَأْتِيهِ ضَلالَةٌ لَمْ يُسَوِّلْهُ لَهُ أحَدٌ. وأهْلُ النّارِ هُمُ الخالدُونَ فِيها، كَقَوْلِهِمْ: أهَّلُ قَرْيَةِ كَذا، فَإنَّهُ لا يَشْمَلُ المُغْتَرِبَ بَيْنَهم، عَلى أنَّ وقْتَ نُزُولِ هَذِهِ الآيَةِ لَمْ يَكُنْ في مَكَّةِ غَيْرُ المُسْلِمِينَ الصّالِحِينَ وغَيْرُ المُشْرِكِينَ، فَوَصْفُ أهْلِ النّارِ يَوْمَئِذٍ لا يَتَحَقَّقُ إلّا في المُشْرِكِينَ دُونَ عُصاةَ المُسْلِمِينَ. وقَوْلُهُ ﴿تَخاصُمُ أهْلِ النّارِ﴾ إمّا خَبَرُ مُبْتَدَأٍ مَحْذُوفٍ، تَقْدِيرُهُ: وهو تُخاصُمُ أهْلِ النّارِ، والجُمْلَةُ اسْتِئْنافٌ لِزِيادَةِ بَيانِ مَدْلُولِ اسْمِ الإشارَةِ، أوْ هو مَرْفُوعٌ عَلى أنَّهُ خَبَرٌ ثانٍ عَنْ إنَّ، أوْ عَلى أنَّهُ بَدَلٌ مَن ”لَحَقٌ“ .
He has revealed to you ˹O Prophet˺ the Book in truth, confirming what came before it, as He revealed the Torah and the Gospel
— Dr. Mustafa Khattab, the Clear Quran
Notes placeholders
Soma, Sikiliza, Tafuta, na Tafakari Qur'ani

Quran.com ni jukwaa linaloaminika na linalotumiwa na mamilioni duniani kote kusoma, kutafuta, kusikiliza na kutafakari kuhusu Qur'ani katika lugha tofauti. Inatoa huduma za tarjuma, tafsiri, vikariri, tarjuma ya neno kwa neno, na zana za ufahamu wa kina, kuifanya Qur'ani ipatikane na kila mtu.

Kama mbinu ya Sadaqah Jariyah, Quran.com imejitolea kusaidia watu kuunganishwa kwa kina na Qur'ani. Ikiungwa mkono na Quran.Foundation , shirika lisilo la faida la 501(c)(3), Quran.com inaendelea kukua kama rasilimali ya bila malipo na yenye thamani kwa wote, Alhamdulillah.

Chunguza
Nyumbani
Redio ya Qur'ani
Wasomaji
Kutuhusu
Watengenezaji
Sasisho za Bidhaa
Maoni
Msaada
Miradi Yetu
Quran.com
Quran For Android
Quran iOS
QuranReflect.com
Sunnah.com
Nuqayah.com
Legacy.Quran.com
Corpus.Quran.com
Miradi isiyo ya faida inayomilikiwa, kusimamiwa, au kufadhiliwa na Quran.Foundation
Viungo Maarufu

Ayatul Kursi

Yaseen

Al Mulk

Ar-Rahman

Al Waqi'ah

Al Kahf

Al Muzzammil

Ramani ya tovutiFaraghaSheria na Masharti
© 2026 Quran.com. Haki Zote Zimehifadhiwa